Nedir
Sütun grafiği her kategori için ortak bir taban çizgisinden yükselen bir dikey çubuk çizer. Her çubuk aynı çizgiden başladığı için gözünüz tepelerini karşılaştırır — ortak bir ölçek üzerindeki konum, insanların en doğru yaptığı karşılaştırmadır (Cleveland & McGill 1984).
Kategori başına birkaç ölçü olduğunda çubuklar gruplar hâlinde yan yana durur, her ölçüye bir renk düşer. Buna gruplanmış ya da kümelenmiş sütun grafiği denir.
✓ Ne zaman kullanılır
- En fazla on iki kadar kategori arasında miktarları karşılaştırıyorsunuz: bölgeye göre satışlar, seçeneğe göre oylar, aya göre ziyaretçiler.
- Kategoriler bir çubuğun altına sığan kısa etiketler ya da sayıca az olan dönemler (aylar, çeyrekler, yıllar).
- Her bir değerin kolayca okunmasını ve karşılaştırılmasını istiyorsunuz.
✗ Ne zaman kaçınılır
- Çok sayıda kategori ya da uzun adlar var — yatay bir çubuk grafiği etiketleri okunur tutar.
- Onlarca noktadan oluşan uzun bir zaman seriniz var — çizgi grafiği bir çit görüntüsü yerine eğilimi gösterir.
- Değerler tek bir bütünün parçaları ve asıl mesaj paylar — yığılmış ya da %100 yığılmış bir grafik, birkaç parça içinse halka grafiği düşünün.
Daha iyi bir grafik için ipuçları
- Değer eksenini sıfırdan başlatın. Bir çubuğun uzunluğu değerinin ta kendisidir; ekseni kesmek farkları abartır.
- Kategorilerin aylar ya da yaş grupları gibi kendi doğal sırası yoksa çubukları değere göre sıralayın.
- Tek ölçü için tek renk kullanın. Her çubuğu farklı renklendirmek, verinin taşımadığı bir anlam ima eder.
- Çubuklar az olduğunda onları doğrudan etiketleyin ve artık gerekmeyen kılavuz çizgilerini kaldırın.
Matematiği
Bir sütunun yüksekliği değeriyle orantılıdır: 0’dan M’ye uzanan bir eksen H piksel üzerine çizildiğinde, v değeri H·v/M piksel yüksekliğinde çizilir. Taban çizgisinin sıfır olması gerektiği bu orantıdan gelir — m > 0’dan başlayan bir eksende iki çubuğun çizilen oranı a/b yerine (a − m)/(b − m) olur.
Chart Buffet “yuvarlak” adım aralıkları seçer — onun bir kuvvetinin 1, 2, 2,5 ya da 5 katı —; böylece kılavuz çizgileri insanların kolayca okuyabildiği yuvarlak sayılara denk gelir.
Biraz tarih
İskoç mühendis ve ekonomi politikçi William Playfair, gerçek verilerle çizilmiş ilk çubuk grafiğini The Commercial and Political Atlas adlı eserinde yayımladı (Playfair 1786): İskoçya’nın on yedi ülkeyle tek bir yıldaki ithalatı ve ihracatı. Grafik yatay çubuklarla çizilmişti, çünkü alışılmadık biçimde elinde çizecek bir zaman serisi yoktu.
Çubuk grafikler on dokuzuncu yüzyılda istatistik atlasları aracılığıyla yayıldı ve yirminci yüzyılda iş dünyası raporlarının varsayılan grafiği oldu. Cleveland ve McGill’in deneyleri sonradan neden bu kadar iyi işlediklerini açıkladı: ortak bir ölçek üzerindeki konumu değerlendirmek, açıları ya da alanları değerlendirmekten daha isabetlidir (Cleveland & McGill 1984).
Sorular
Sütun grafiği ile çubuk grafiği arasındaki fark nedir?
Yalnızca yön. Sütunlar dikey, çubuklar yataydır. Çok sayıda kategoriniz ya da uzun etiketleriniz varsa çubukları kullanın.
Sütun grafiği her zaman sıfırdan mı başlamalı?
Evet. Bir çubuğun uzunluğu değerini kodlar; kesilmiş bir eksen karşılaştırmayı çarpıtır. Küçük farklar önemliyse onları bir çizgi ya da nokta grafiğiyle gösterin.
Kaynaklar
- Playfair, W. (1786). The Commercial and Political Atlas. London: Debrett, Robinson and Sewell.
- Cleveland, W. S. & McGill, R. (1984). Graphical perception: theory, experimentation, and application to the development of graphical methods. Journal of the American Statistical Association 79(387), 531–554.
- Friendly, M. & Denis, D. J. (2001). Milestones in the history of thematic cartography, statistical graphics, and data visualization. Web document.