Wat het is
Een gestapeld vlakdiagram zet reeksen op elkaar langs een tijdas. De omtrek van de hele vorm toont het totaal, en de dikte van elke band toont de bijdrage van dat deel op elk moment.
✓ Gebruik het als
- Je wilt zowel het totaal als de samenstelling in de tijd tonen: energie per bron, omzet per product, bevolking per regio.
- Er zijn meerdere delen — tot zes of zeven — en veel tijdpunten.
✗ Vermijd het als
- Je moet exacte waarden van de bovenste lagen aflezen — die rijden mee op de lagen eronder en hebben geen vlakke basislijn.
- De delen bevatten negatieve waarden.
- Het totaal is zinloos omdat de reeksen verschillende dingen meten.
Tips voor een betere grafiek
- Zet de rustigste reeks onderaan en de grilligste bovenaan, zodat schommelingen zich niet door elke laag erboven voortplanten (Byron & Wattenberg 2008).
- Houd de laagkleuren onderscheidbaar maar even zwaar; laat één reeks er alleen uitspringen als die het verhaal is.
- Zijn aandelen belangrijker dan totalen, normaliseer dan elk tijdpunt naar 100%.
De wiskunde
Op elk tijdstip t loopt laag j van Sj−1(t) tot Sj(t), waarbij Sj(t) = Σm≤j ym(t). De dikte van een band is zijn waarde, maar zijn zichtbare helling is de som van zijn eigen verandering en elke verandering eronder — en daarom doet de volgorde van de lagen ertoe.
Byron en Wattenberg formaliseerden dit als het minimaliseren van de ‘wiebeligheid’ van de lagen en gebruikten het om de streamgraph te ontwerpen, een gestapeld vlakdiagram met een bewegende basislijn (Byron & Wattenberg 2008).
Een beetje geschiedenis
Gestapelde vlakken stammen af van de verdeelde tijdgrafieken uit vroege statistische handboeken (Brinton 1914). In 2008 liet de streamgraph, bekend geworden door een interactieve graphic van The New York Times over bioscoopopbrengsten, zien hoe ver de vorm kon worden opgerekt; de geometrie ervan werd datzelfde jaar gepubliceerd (Byron & Wattenberg 2008).
Vragen
Waarom ziet de bovenste laag er zo grillig uit?
Elke laag erft de pieken en dalen van alle lagen eronder. Verplaats de meest wisselvallige reeks naar boven.
Bronnen
- Byron, L. & Wattenberg, M. (2008). Stacked graphs — geometry & aesthetics. IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics 14(6), 1245–1252.
- Brinton, W. C. (1914). Graphic Methods for Presenting Facts. New York: The Engineering Magazine Company.
- Cleveland, W. S. & McGill, R. (1984). Graphical perception: theory, experimentation, and application to the development of graphical methods. Journal of the American Statistical Association 79(387), 531–554.