Wat het is
Een trechterdiagram tekent elke fase van een proces als een band waarvan de breedte evenredig is met het aantal, gecentreerd zodat de vorm versmalt als een trechter. Het verschil tussen twee banden is hoeveel er bij die stap zijn afgevallen.
✓ Gebruik het als
- Je hebt een geordend proces waarin elke fase een deelverzameling is van de vorige: bezoekers → aanmeldingen → proefperiodes → aankopen.
- Je wilt laten zien waar de grootste uitval zit.
✗ Vermijd het als
- De fasen zijn geen deelverzamelingen van elkaar — gebruik een staafdiagram.
- Een precieze vergelijking doet ertoe — gesorteerde staven dragen dezelfde informatie op een gemeenschappelijke basislijn.
Tips voor een betere grafiek
- Orden de fasen zoals het proces verloopt, van boven af.
- Zet de conversieratio tussen fasen in de labels of de ondertitel: daar zit meestal het echte verhaal.
- Houd het aantal fasen klein, vier tot zeven.
De wiskunde
De conversie per fase is ck = nk/nk−1, en de totale conversie is het product van de faseratio’s, nK/n1 = Π ck. Een kleine verbetering in een smalle fase kan het eindresultaat daardoor meer verschuiven dan een grote in een brede fase.
Een beetje geschiedenis
De trechter komt uit de verkooptheorie, niet uit de statistiek. Het AIDA-model — attention, interest, desire, action (aandacht, interesse, verlangen, actie) — wordt doorgaans toegeschreven aan reclamepionier E. St. Elmo Lewis rond 1898, op gezag van de psycholoog E. K. Strong (Strong 1925). Het voorstellen van de fasen als een smaller wordende trechter volgde, en het trechterdiagram werd met online conversiemeting een vast onderdeel van webanalyse.
Vragen
Moeten mijn gegevens gesorteerd zijn?
Chart Buffet sorteert de fasen standaard van groot naar klein. Kan je proces tussen fasen groeien, dan is het niet echt een trechter; gebruik staven.
Bronnen
- Strong, E. K. (1925). Theories of selling. Journal of Applied Psychology 9(1), 75–86.
- Strong, E. K. (1925). The Psychology of Selling and Advertising. New York: McGraw-Hill.
- Wikipedia contributors (2026). AIDA (marketing). Wikipedia.